काठमाडौं: युक्रेनको राजधानी किभमा बुधबार रातभर रुसले गरेको भीषण मिसाइल र ड्रोन हमलाले सहरलाई हल्लायो। कम्तीमा १३ जनाको मृत्यु भयो भने ४० भन्दा बढी घाइते भए। आवासीय अपार्टमेन्ट ब्लक, गोदाम, एक बाल अस्पताल र विद्यालयसम्म निसाना बने। यो हमला युक्रेनको एयर डिफेन्स प्रणालीमा भएको गम्भीर अभावको प्रत्यक्ष परिणाम भएको युक्रेनी अधिकारीहरूले बताएका छन्।
युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले यस हमलालाई ‘मासिभ अट्याक’ भनेका छन्। रुसले विभिन्न प्रकारका ब्यालिस्टिक मिसाइल, क्रुज मिसाइल र सयौं ड्रोन मिसाएर लामो समयदेखि तयारी गरेको उनको भनाइ छ। “सिभिलियन पूर्वाधारलाई जतिसक्दो धेरै क्षति पुर्याउने उद्देश्यले यो हमला गरिएको थियो,” जेलेन्स्कीले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्। उनले स्पष्ट पारे कि एयर डिफेन्स मिसाइलको कमीका कारण यी मृत्युहरू भएका हुन्। युक्रेन पश्चिमी सहयोगीहरूबाट आउने इन्टरसेप्टर मिसाइलमा निर्भर छ।
रातभरको विस्फोट र उद्धार
युक्रेनको स्टेट इमर्जेन्सी सर्भिसका अनुसार रातभरका हमलामा सहरका धेरै अपार्टमेन्ट ब्लक र गोदामहरू निसाना बने। सोलोम्यान्स्की जिल्लामा नौ तले आवासीय भवनको माथिल्लो तल्ला ध्वस्त भयो र आगो लाग्यो। त्यहाँ मात्र सात जनाभन्दा बढीको मृत्यु भएको किभका मेयर भिताली क्लित्स्कोले बताए। उद्धारकर्मीहरूले भग्नावशेषमुनिबाट मानिसहरू निकालिरहेका थिए। एउटा बाल अस्पतालका झ्यालहरू फुटेर गाडीहरूमा आगो लाग्यो भने विद्यालयमा पनि क्षति पुगेको छ।
क्लित्स्कोले क्षतिग्रस्त अपार्टमेन्ट ब्लक बाहिर बीबीसीसँग कुरा गर्दै भने, “युक्रेनलाई गोलाबारुद र मिसाइल प्रतिरोधी सिस्टमको आवश्यकता छ। हामीलाई हाम्रा सहयोगीहरूको समर्थन चाहिन्छ।” उनले शुक्रबारलाई किभमा शोक दिवस घोषणा गरेका छन्।
एयर डिफेन्सको संकट
युक्रेनले लगातार एयर डिफेन्स मिसाइलको अभाव झेलिरहेको छ। यस हमलामा रुसले कम्तीमा ४४ मिसाइल प्रहार गरेको युक्रेनी वायुसेनाले जनाएको छ, जसमध्ये ३९ वटा खसालेको दाबी गरिएको छ। तर पर्याप्त इन्टरसेप्टर नहुँदा धेरै मिसाइल लक्ष्यसम्म पुगे। जेलेन्स्कीले बारम्बार पश्चिमी देशहरूलाई प्याट्रियट र अन्य एन्टी-ब्यालिस्टिक सिस्टम उपलब्ध गराउन आग्रह गर्दै आएका छन्। “जबसम्म युक्रेनसँग पर्याप्त एन्टी-ब्यालिस्टिक डिफेन्स हुँदैन, रुसले शान्तिबारे गम्भीरतापूर्वक सोच्दैन,” उनको भनाइ छ।
किभ ओब्लास्टका अन्य क्षेत्रमा पनि क्षति पुगेको छ। ब्रोभारी जिल्लामा एक जनाको मृत्यु भएको र बोरीस्पिलमा गोदामहरू (रेड क्रसको समेत) क्षतिग्रस्त भएको रिपोर्ट छ। कुल मृत्यु संख्या किभ र वरपरका क्षेत्र मिलाएर १४ पुगेको भित्री मन्त्रालयले जनाएको छ।
युद्धको नयाँ चरण?
यो हमला युक्रेन-रुस युद्धको लगभग साढे चार वर्षमा किभमा भएका सबैभन्दा ठूला हमलामध्ये एक हो। रुसले सैन्य-औद्योगिक लक्ष्यहरू र गोदामहरू निसाना बनाएको दाबी गरे पनि युक्रेनी पक्षले सिभिलियन क्षेत्रमा व्यापक क्षति भएको बताएको छ। शक्ति कटौती, आगो र भग्नावशेषबीच किभका बासिन्दा अझै आश्रयस्थलबाट बाहिर निस्कन डराइरहेका छन्।
मेयर क्लित्स्कोको आग्रह र राष्ट्रपति जेलेन्स्कीको अपीलले फेरि एकपटक अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई चुनौती दिएको छ—के युक्रेनलाई पर्याप्त एयर डिफेन्स उपलब्ध गराउन सकिन्छ, वा यस्ता रातहरू अझ लामो समयसम्म दोहोरिनेछन्? किभको यो रातले त्यही प्रश्नलाई फेरि ताजा बनाएको छ।
