भक्तपुर: बिहीबार भक्तपुरको निकोसेरास्थित मेडिकल व्यवसायी दुर्गा प्रसाईंको घरमा प्रहरीको टोली पुग्दा सामान्य निगरानीजस्तो देखिएन। उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयका एसपी शरत थापाको नेतृत्वमा जिल्ला प्रहरी परिसर भक्तपुरसहितको टोलीले खानतलासी नै गरेको छ।
प्रहरी स्रोतका अनुसार यो खानतलासी लघुवित्त पीडितहरूलाई आन्दोलनका लागि प्रेरित गरेको आरोपमा गरिएको हो। अहिले पुलचोकस्थित राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग अगाडि लघुवित्त तथा सहकारी पीडितहरू धर्नामा छन्। मधेसका विभिन्न जिल्लाबाट २३ दिन पैदल यात्रा गरेर आएका यी पीडितहरू आफ्ना माग पूरा नभएसम्म नहट्ने अडानमा छन्। प्रसाईं त्यही आन्दोलनमा सहभागी हुने र स्थिति भड्काउने आशंका प्रहरीले गरेको स्रोत बताउँछन्।
के थियो प्रसाईंको भूमिका?
दुर्गा प्रसाईं लामो समयदेखि लघुवित्त र सहकारी पीडितको पक्षमा बोल्दै आएका छन्। ‘राष्ट्र, राष्ट्रियता, धर्म, संस्कृति र नागरिक बचाउ महाअभियान’ का संयोजक रहेका उनी यस्ता आन्दोलनमा बारम्बार अगुवाइ गर्ने व्यक्तिका रूपमा चिनिन्छन्। प्रहरीले उनलाई घरबाटै रोक्न खोजेको यो घटना पहिलो होइन। केही दिनअघि मात्रै पनि उनको घरको गेटमा प्रहरी परिचालन भएको थियो। तर यसपटक खानतलासीसम्म पुग्नुले सुरक्षा निकायको चिन्ता कति गहिरो छ भन्ने संकेत गर्छ।
प्रहरी अधिकृतहरू भन्छन्—‘अप्रिय स्थिति नहोस् भनेर सावधानी अपनाइएको हो।’ तर आन्दोलनकारी पक्ष र प्रसाईंका समर्थकहरू यसलाई दमनको रूपमा हेर्छन्। उनीहरूको तर्क छ-शान्तिपूर्ण आन्दोलनमा सहभागी हुने अधिकारलाई रोक्न खोजिएको हो।
पटक-पटक दोहोरिने घटनाक्रम
प्रसाईं विगत वर्षहरूमा पनि पटकपटक पक्राउ पर्दै र छुट्दै आएका छन्। कहिले साइबर अपराध, कहिले सार्वजनिक शान्ति भंग गर्ने आरोप, कहिले अभिव्यक्तिसम्बन्धी मुद्दा। यसपटक खानतलासी गरिएको घर भक्तपुरको निकोसेरामा छ, जहाँ उनी बस्दै आएका छन्। एसपी शरत थापाको नेतृत्वमा भएको यो कारबाहीले उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयले यस विषयलाई कति गम्भीरतापूर्वक लिएको छ भन्ने देखाउँछ।
अहिले आयोग अगाडि धर्नामा बसेका पीडितहरू भने आफ्ना माग—ऋण मिनाहा, चर्को ब्याजदर अन्त्य र क्षतिपूर्ति-अडिग छन्। सरकारले वार्ता टोली गठन गरेको खबर आए पनि आन्दोलन स्थलबाट उनीहरू हट्ने संकेत देखिएको छैन।
प्रहरीको खानतलासीपछि के फेला पर्यो? कुनै आपत्तिजनक सामग्री बरामद भयो कि सामान्य निगरानी मात्र थियो? यसबारे आधिकारिक जानकारी सार्वजनिक भएको छैन। तर एउटा कुरा स्पष्ट छ-लघुवित्त पीडितको आन्दोलनमा दुर्गा प्रसाईंको उपस्थितिलाई सुरक्षा निकायले जोखिमका रूपमा हेरिरहेको छ।
यो घटनाले फेरि एकपटक आन्दोलनको अधिकार र राज्यको सुरक्षा प्राथमिकताबीचको द्वन्द्वलाई उजागर गरेको छ। पीडितहरू सडकमा छन्, प्रसाईंको घर खानतलासीमा परेको छ, र प्रश्न उही छ-के यो आन्दोलन रोक्ने प्रयास हो, वा साँच्चै शान्ति सुरक्षा कायम राख्ने कदम?
