काठमाडौं : नेपालको मोबाइल तथा सूचना प्रविधि क्षेत्रमा महत्वपूर्ण मोड आएको छ । कम्प्युटर एशोसिएशन नेपाल महासंघ (क्यान महासंघ) र नेपाल मोबाइल डिस्ट्रिब्युटर्स एशोसिएशन (एनएमडिए) ले औपचारिक रूपमा रणनीतिक सहकार्य सुरु गरेका छन् । यो गठबन्धनले अवैध आयात (ग्रे मार्केट) नियन्त्रण, नीतिगत सुधार र समग्र मोबाइल इकोसिस्टमको विकासलाई लक्षित गरेको छ ।
जेठ १७ गते (२०८३) क्यान महासंघको खुसिबुस्थित केन्द्रीय कार्यालयमा भएको उच्चस्तरीय बैठकमा दुवै संस्थाले मोबाइल क्षेत्रलाई थप सुरक्षित, पारदर्शी र व्यवस्थित बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे । बैठकमा क्यान महासंघका कार्यवाहक अध्यक्ष चिरन्जीवी अधिकारी र एनएमडिएका अध्यक्ष रघु त्रिपाठीको नेतृत्वमा दुवै पक्षका शीर्ष नेतृत्वको उपस्थिति थियो ।
ग्रे मार्केट : वैधानिक व्यवसायीको ठूलो पीडा
बैठकको मुख्य एजेन्डा नै ग्रे मार्केट नियन्त्रण थियो । अधिकारीले भने, “मोबाइल तथा प्रविधिको क्षेत्र अहिले देशको अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड बनेको छ । तर अवैध आयातका कारण राज्यले ठूलो राजस्व गुमाइरहेको छ भने वैधानिक व्यवसायीहरू मर्कामा परेका छन् ।”
उनले यो सहकार्यले राज्यस्तरमा बलियो दबाब सिर्जना गर्ने बताए ।एनएमडिएका अध्यक्ष रघु त्रिपाठीले मोबाइल डिभाइस म्यानेजमेन्ट सिस्टम (एमडीएमएस) को प्रभावकारी कार्यान्वयन र व्यावहारिक आयात नीति निर्माणमा यो गठबन्धनले ठूलो ऊर्जा दिने उल्लेख गरे । “अनधिकृत च्यानलबाट आउने मोबाइलले बजारलाई विकृत बनाएको छ,” उनले भने ।
साझा चुनौती र भावी योजना
बैठकमा निम्नानुसारका मुख्य एजेन्डाहरूमा छलफल भएको थियो :
संस्थागत परिचय र कार्यदिशा संरेखण
नीतिगत पैरवी, ग्रे मार्केट समस्या र मोबाइल इकोसिस्टम नियमन
दीर्घकालीन रोडम्याप तयार पार्ने
दुवै संस्थाले मोबाइल क्षेत्रको विकासलाई राष्ट्रिय अर्थतन्त्रसँग जोडेर हेर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन् । नेपालमा स्मार्टफोन प्रयोगकर्ताको संख्या तीव्र गतिमा बढिरहेको अवस्थामा वैधानिक बजारको संरक्षण नभए आर्थिक क्षति मात्र नभई प्राविधिक क्षेत्रको समग्र विकासमा पनि बाधा पुग्ने उनीहरूको निष्कर्ष छ ।
किन महत्वपूर्ण छ यो सहकार्य ?
यो गठबन्धनलाई मोबाइल व्यवसायीहरूले लामो समयदेखि अपेक्षा गरिरहेको कदमका रूपमा हेरिएको छ । क्यान महासंघ सूचना प्रविधिको ठूलो छाता संगठन हो भने एनएमडिए मोबाइल डिस्ट्रिब्युटरहरूको प्रमुख आवाज । दुवैको संयुक्त आवाजले नीति-निर्माताहरूलाई प्रभावित पार्ने विश्वास गरिएको छ ।
बैठकमा क्यान महासंघका महासचिव, कोषाध्यक्ष तथा कार्यसमिति सदस्यहरू र एनएमडिएका निवर्तमान अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, महासचिव तथा कोषाध्यक्षको समेत सक्रिय सहभागिता थियो ।
यो सहकार्य अब केवल बैठकमा मात्र सीमित नरही व्यावहारिक कार्यान्वयनमा जाने अपेक्षा गरिएको छ । मोबाइल क्षेत्रलाई मर्यादित र प्रतिस्पर्धात्मक बनाउने दिशामा यो पहलले सकारात्मक प्रभाव पार्ने देखिन्छ ।
