लन्डनको केम्पटन पार्क रेसकोर्समा जब १७औं नेपाली मेला चलिरहेको थियो, त्यहाँका आँगनमा संस्कृति र पहिचानको गन्ध फैलिएको थियो। ‘हाम्रो संस्कृति, हाम्रो पहिचान, हाम्रो गौरव’ भन्ने नाराले सजिएको त्यो मेलामा दश हजारभन्दा बढी नेपालीहरू जम्मा भएका थिए। नाचगान, खाना र भेटघाटको बीचमा एउटा मौन प्रश्न पनि घुमिरहेको थियो— देशमा बाढीले बगाएको पीडालाई हामीले के गर्ने?
त्यही प्रश्नको जवाफ तमु धिं युकेले दिएको छ। संस्थाले भोटेकोशी र त्रिशूली बाढीबाट प्रभावित नागरिकको राहत तथा पुनर्स्थापनाका लागि एक करोड एक हजार रुपैयाँ प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा प्रदान गर्ने निर्णय गरेको छ। मंगलबार साँझ बसेको १३औं कार्यसमितिको आकस्मिक बैठकले यो निर्णय गरेको हो।
उपाध्यक्ष कमल कोन्हे गुरुङका अनुसार मेलाबाट मात्रै ४० हजार पाउण्ड स्टर्लिङ संकलन भएको थियो। त्यसमा थप गरेर एक करोड एक हजार रुपैयाँ पुर्याइएको हो। यो रकम केवल संख्या होइन। यो विदेशमा बसेका नेपालीहरूको छातीबाट निस्केको एउटा सामूहिक सास हो।
तमु धिं युकेकी गुडविल एम्बासडर एरिका गुरुङले लेखेकी छन्— ‘नेपालमा प्राकृतिक विपत्तिका कारण देश नै पीडामा रहेको अवस्थामा, तमु धिं युकेले विगतमा झैं यसपटक पनि आफ्नो सामाजिक उत्तरदायित्वलाई आत्मसात गर्दै पीडित नेपालीहरूको घाउमा मलम लगाउने मानवीय प्रयास गरेको छ।’
यो वाक्यमा केवल औपचारिकता छैन। यसमा एउटा गहिरो भाव छ— टाढा बसेर पनि देशको दुःखमा सहभागी हुने अधिकार र कर्तव्य दुवैको बोध। लन्डनको चिसो हावामा बसेर पनि उनीहरूले नेपालको बाढीको गर्मी महसुस गरेका छन्। मेलामा उठेको रकममा थप गरेर एक करोड एक हजार बनाइनु संयोग मात्र होइन। त्यो ‘एक’ ले थप माया र थप जिम्मेवारी बुझाउँछ।
विदेशमा बस्ने नेपालीहरूका लागि मातृभूमि कहिल्यै टाढा हुँदैन। त्यो माटोको गन्ध, त्यो नदीको आवाज र त्यो गाउँको पीडा उनीहरूको छातीमा बसेको हुन्छ। जब देशमा विपत्ति आउँछ, त्यो पीडा उनीहरूको पनि बन्छ। तमु धिं युकेको यो सहयोग त्यही साझा पीडाको अभिव्यक्ति हो।
एक करोड एक हजार रुपैयाँले सबै घाउ निको पार्दैन। तर यसले एउटा सन्देश चाहिँ स्पष्ट पार्छ- हामी टाढा छौं, तर अनुपस्थित छैनौं। संस्कृति र पहिचानको नारा बोकेर मेला मनाउनेहरूले यसपटक पहिचानलाई कर्तव्यसँग जोडेका छन्। अनि त्यो कर्तव्यले लन्डनको मैदानबाट नेपालका बाढीग्रस्त गाउँसम्म एउटा सेतु बनाएको छ।
देश दुःखमा हुँदा विदेशबाट उठेको यो हात सानो होला, तर यसको छायाँ गहिरो छ। किनकि यो हात पैसासँगै माया पनि बोकेर आएको छ।
